08
Απρ.
10

De bello civili (σκόρπιες σημειώσεις)

Τα Eξάρχεια ξεχυλίζουν αφίσες που καλούν σε μίσος ταξικό, κι ανελέητο εμφύλιο πόλεμο.

Υπάρχουν εμφύλιοι και εμφύλιοι. Από την δική μας τη σκοπιά, υπάρχουν εμφύλιοι που χάθηκαν και εμφύλιοι που κερδήθηκαν. Και βεβαίως, οι εμφύλιοι που χάθηκαν είναι οι περισσότεροι, αν όχι όλοι. Αν το κοιτάξει κανείς ιστορικά το ζήτημα, θα δει ότι οι περισσότεροι εμφύλιοι, είτε εδώ στην Ελλάδα είτε εκείνοι που εμπίπτουν στην διεθνή παράδοση των κινημάτων απελευθέρωσης, έχουν κάτι κοινό. Θα μπορούσε κανείς να πει ότι περισσότερο χάθηκαν από τους επαναστατημένους παρά νικήθηκαν από τις δυνάμεις της αντίδρασης.

Τουλάχιστο σε ό,τι αφορά στον 20ο αιώνα κι έπειτα, και στις περιπτώσεις που έχουν να κάνουν με κινήματα απελευθέρωσης που αναγνώριζαν τον εαυτό τους στην κομμουνιστική ή/και την αντιεξουσιαστική παράδοση, το χαρακτηριστικό που επισημάναμε προηγουμένως οφείλεται σε μια απολύτως εσφαλμένη αντίληψη του τρόπου με τον οποίον διεξάγεται η ταξική αντιπαράθεση στις σύγχρονες κοινωνίες. Στην παρερμηνεία ή την άγνοια, δηλαδή, του επιπέδου της ταξικής αντιπαράθεσης που έχει να κάνει με την ηγεμονία.

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Στα πλαίσια ενός κοινωνικού σχηματισμού, η ταξική κυριαρχία δεν διασφαλίζεται μόνον από την οικονομική επιβολή ή την κατοχή του μονοπώλιου της ένοπλης βίας. Οι κοινωνίες δεν ενοποιούνται μόνο στη βάση της ωμής κυριαρχίας, πρέπει να υπάρχει το στοιχείο της συναίνεσης, και βέβαια κάποιος πρέπει να επεξεργαστεί τη βάση της συναίνεσης αυτή. Η βάση είναι οργανωτική, ιδεολογική και πολιτισμική. Η τάξη ή το στρώμα που μπορεί να την επεξεργαστεί, θα μπορέσει να προσφέρει ένα από τα κύρια θεμέλια ενός συστήματος ταξικής κυριαρχίας. Λέμε «σύστημα ταξικής κυριαρχίας», γιατί βεβαίως, ιστορικά ποτέ δεν είχαμε την απροκάλυπτη κοινωνική επικράτηση μιας και μόνο τάξης. Πάντοτε επικρατούσε ένα ταξικό μπλόκ, που εξέφραζε συγκεκριμένες συμμαχίες, κοινωνικών ομάδων που κατείχαν τα Μέσα Παραγωγής (Το Κεφάλαιο), τα Μέσα της Διαχείρισης (Το Κράτος) ή τα Μέσα της Ηγεμόνευσης (οι ιδεολογικοί μηχανισμοί).

Η ηγεμονία, επομένως, αναφέρεται στο πεδίο της διαμόρφωσης της οργανωτικής, ιδεολογικής και πολιτισμικής βάσης πάνω στην οποία χτίζεται η συναίνεση διάφορων τάξεων σε κάθε κοινωνικό καθεστώς. Έχει να κάνει με τα πρότυπα του συλλογικού και του ατομικού ζειν που προκύπτουν από συγκεκριμένες επεξεργασίες της εθνικής κουλτούρας, αλλά και του ευρύτερου πολιτιστικού παραδείγματος στα πλαίσια του οποίου αυτή συντελείται.

Και αυτές οι επεξεργασίες αποτελούν εξίσου ένα πεδίο πάλης. Μάλιστα, στις πολύπλοκες τωρινές κοινωνίες, αυτό το πεδίο αναδεικνύεται ολοένα και περισσότερο, γιατί ακριβώς το μέγεθος της πολυπλοκότητας επιβάλει στην σύγκρουση να πραγματοποιείται σ’ έναν μεγάλο βαθμό αφαίρεσης, τείνει να γίνει περισσότερο συμβολική. Κι αυτό, όχι διότι η σύγκρουση αυτή σταδιακά εξασθενεί –κάθε άλλο. Αλλά γιατί, προφανώς η παρούσα πολυπλοκότητα δεν μπορεί να αντέξει την καθημερινή πραγματοποίηση των υλικών συγκρούσεων σε μεγάλη έκταση. Γι’ αυτό, η σύγκρουση εκφράζεται ολοένα και περισσότερο στο συμβολικό-ιδεολογικό πεδίο, γίνεται σύγκρουση προταγμάτων, παραδειγμάτων, σύγκρουση «σχεδίων κυβερνητικής».

Ο κόσμος της κυριαρχίας το έχει διαγνώσει τούτο πολύ καλά, και γι’ αυτό πλαϊ στην αδιάκοπη εξέλιξη των καταναγκαστικών μηχανισμών που διαθέτει, αναπτύσσει και τους συναινετικούς μηχανισμούς: από τον «αριστερό» καθηγητή στο πανεπιστήμιο που το παίζει «φίλος μας», και που έχει μια πολύ συγκεκριμένη άποψη για την παγκοσμιοποίηση, το έθνος, την οικουμενικότητα, τον πολιτισμό και τους τρόπους ζωής, μέχρι το μπερλουσκονικό θέαμα της Τζούλιας Αλεξανδράτου.

Αυτοί που στέκονται «απέναντι», ακόμα να καταλάβουν κάτι τέτοιο. Γι’ αυτό διεξάγουν την σύγκρουση ακόμα με όρους «αρνητικότητας», δηλαδή με τους όρους της καταστροφής και της αντιπαράθεσης που βιώνουμε σε κάθε πορεία, με αυτού του τύπου τις επιθετικές αφίσες, τα συγκεκριμένα συνθήματα, τον λόγο κ.ο.κ.

Δεν καταλαβαίνουν ότι πλέον, ο ταξικός πόλεμος, που πλέον ολοένα και περισσότερο κρίνεται από το ποιά πρόταση ζωής θα επικρατήσει στο ιδεολογικό-πολιτισμικό πεδίο, απαιτεί ταυτόχρονα, πέρα από το κεφάλαιο της «υλικής σύγκρουσης», και ένα ηθικό, ιδεολογικό και πολιτιστικό κεφάλαιο. Δηλαδή, εάν θέλεις να υψωθείς ως ένας πόλος της κοινωνικής αντιπαράθεσης, θα πρέπει όλες οι τάξεις να αναγνωρίσουν ότι είσαι φορέας ενός διακριτού τρόπου επεξεργασίας της κουλτούρας, των ταυτοτήτων, και του πολιτισμού.

Ούτως ή άλλως, όσοι εμφύλιοι ήταν κερδοφόροι (βλέπε, ας πούμε την κουβανική επανάσταση ή την κινέζικη), έγιναν όχι γιατί η πλευρά των επαναστατών ήταν στρατιωτικά και υλικά δυνατότερη, αλλά γιατί είχε καταφέρει πρώτα να επικρατήσει στο πεδίο της ηγεμονίας, του παραδείγματος. Είχε πετύχει δηλαδή πρώτα μια ιδεολογική, πολιτιστική, ηθική νίκη εναντίον του εχθρού, που συγκίνησε τον λαό και του έδωσε την δυνατότητα να κινητοποιηθεί, απελευθερώνοντας τις ανίκητες δημιουργικές δυνάμεις της λαϊκής βούλησης.

Συμπέρασμα; Η αμφισβήτηση της πολύ συγκεκριμένης, εθνομηδενιστικής, ηδονοθηρικής, καταναλωτικής, φιλελεύθερης ηγεμονίας των ελληνικών αρχουσών τάξεων βρίσκεται στο επίκεντρο της ταξικής αντιπαράθεσης σήμερα.

Αλλιώς: Σε μια χώρα 10 εκατομμυρίων με την έκταση, την δημογραφία, την συγκέντρωση και την επικέντρωση του Κεφαλαίου που χαρακτηρίζει την Ελλάδα, όποιος αρχίζει τον εμφύλιο δίχως να διαθέτει πολύ συγκεκριμένη και λεπτομερής εθνική στρατηγική, είναι καταδικασμένος να τον χάσει αργά ή γρήγορα. Είμαστε μια χώρα με μικρό πληθυσμό, ισχνές παραγωγικές δυνάμεις, πυκνά μεσοστρώματα, διογκωμένο κράτος κ.ο.κ. Ως εκ τούτου, το ζήτημα της ηγεμονίας γίνεται ακόμα πιο κεντρικό για την κυριαρχία στην χώρα μας απ’ ό,τι αλλού.

Advertisement

0 Σχόλια to “De bello civili (σκόρπιες σημειώσεις)”



  1. Σχολιάστε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Απρίλιος 2010
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930  

Αρέσει σε %d bloggers: